European Accessibility Act: geldt de EAA voor uw organisatie?

Sinds 28 juni 2025 is de European Accessibility Act (EAA) van toepassing: de Europese toegankelijkheidswet (Richtlijn (EU) 2019/882) die eisen stelt aan veelgebruikte producten en diensten, zodat ook mensen met een beperking ze zelfstandig kunnen gebruiken. Waar de regels voor digitale toegankelijkheid tot dan toe vooral voor overheden golden, raakt de EAA juist het bedrijfsleven: webshops, banken, vervoerders, telecomaanbieders en uitgevers van e-books. Ruim een jaar later is de vraag voor veel organisaties nog steeds dezelfde: geldt het voor ons, en zo ja, wat moeten we kunnen laten zien?

Welke producten en diensten vallen onder de Europese toegankelijkheidswet?

De richtlijn somt limitatief op welke producten en diensten eronder vallen. Staat uw aanbod er niet tussen, dan geldt de EAA niet, hoe digitaal uw organisatie verder ook werkt.

E-commerce

Webshops en andere websites en apps waarmee u op afstand producten of diensten aan consumenten verkoopt. Dit is de categorie die de meeste organisaties raakt, en de eisen gelden voor de hele klantreis: niet alleen de productpagina’s, maar ook zoeken, inloggen, bestellen en afrekenen.

Bankdiensten voor consumenten

Betaalrekeningen en betaaldiensten, kredietovereenkomsten, beleggingsdiensten en elektronisch geld voor particulieren, inclusief de websites en apps waarmee klanten die diensten gebruiken.

Telecom en audiovisuele media

Elektronische communicatiediensten zoals telefonie en internettoegang, en de websites, apps en programmagidsen waarmee consumenten audiovisuele media zoeken en bekijken, zoals die van streamingdiensten.

Personenvervoer

Voor vervoer door de lucht, per bus, per spoor en over water: websites, apps, e-tickets en reisinformatie, ook realtime. Voor stads- en streekvervoer gelden alleen de eisen aan interactieve zelfbedieningsterminals, zoals kaartautomaten.

E-books

Elektronische boeken en de software waarmee u ze opent, doorzoekt en leest.

Producten

Computers en besturingssystemen voor consumenten, smartphones en andere communicatieapparatuur, apparaten waarmee consumenten audiovisuele media gebruiken (zoals smart-tv’s), e-readers en zelfbedieningsterminals zoals betaalautomaten, geldautomaten, kaartautomaten en incheckzuilen.

Levert u alleen aan bedrijven?

De EAA gaat over producten en diensten voor consumenten. Levert u uitsluitend aan andere organisaties, zoals veel SaaS-leveranciers en groothandels, dan valt die dienstverlening er in beginsel niet onder. Negeren is toch niet verstandig: overheden moeten bij hun inkoop rekening houden met toegankelijkheid voor mensen met een beperking, en zakelijke klanten kunnen dezelfde eisen doorzetten in hun inkoopvoorwaarden. Voor overheden zelf is digitale toegankelijkheid al jaren verplicht, inclusief een gepubliceerde toegankelijkheidsverklaring per website en app; de EAA trekt die lijn door naar het bedrijfsleven.

Wie is uitgezonderd?

Micro-ondernemingen die diensten leveren

Heeft u minder dan 10 medewerkers en een jaaromzet of jaarbalanstotaal van ten hoogste 2 miljoen euro, dan hoeven uw diensten niet aan de eisen te voldoen. Die vrijstelling geldt alleen voor diensten: wie producten zoals apparaten of terminals op de markt brengt, kan er geen beroep op doen.

Onevenredige last of fundamentele wijziging

U hoeft niet te voldoen voor zover naleving de aard van uw product of dienst fundamenteel zou veranderen of een onevenredige last zou opleveren. Dit is geen vrijbrief: u maakt die afweging aan de hand van de criteria in de richtlijn, documenteert haar en moet haar op verzoek aan de toezichthouder kunnen overleggen. Voor diensten beoordeelt u haar opnieuw bij elke wijziging van de dienst en ten minste om de vijf jaar. Ontvangt u financiering om de toegankelijkheid te verbeteren, dan kunt u zich er niet op beroepen.

Bepaalde content

Vooraf opgenomen audio en video en kantoordocumenten die vóór 28 juni 2025 zijn gepubliceerd, content van derden die u niet financiert, ontwikkelt of beheert, archieven die na die datum niet meer worden bijgewerkt, en online kaarten, mits de essentiële informatie van navigatiekaarten ook op een toegankelijke manier wordt geboden.

Overgangstermijnen: geen uitstel voor uw website

Rond de EAA circuleert het misverstand dat bedrijven tot 2030 de tijd hebben. De richtlijn kent inderdaad overgangstermijnen, maar die zijn smal. Producten die een dienstverlener vóór 28 juni 2025 al rechtmatig gebruikte, mag hij tot 28 juni 2030 blijven inzetten voor vergelijkbare diensten. Dienstencontracten die vóór 28 juni 2025 zijn gesloten, mogen ongewijzigd doorlopen tot ze aflopen, maar uiterlijk tot 28 juni 2030. En lidstaten mogen toestaan dat bestaande zelfbedieningsterminals in gebruik blijven tot het einde van hun economische levensduur, met een maximum van twintig jaar na ingebruikname.

Een algemeen uitstel voor websites en apps zit er niet in: wie na 28 juni 2025 via een website of app een dienst aan consumenten aanbiedt, moet daarmee aan de eisen voldoen. Voor een webshop, waar elke bestelling een nieuwe overeenkomst is, biedt de termijn voor lopende contracten dus geen soelaas.

Wat vraagt de EAA concreet?

De toegankelijkheidseisen staan functioneel beschreven in bijlage I van de richtlijn. Voor digitale diensten komen ze op vier punten neer:

• Websites en apps zijn waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust: dezelfde vier principes die de basis vormen van de internationale WCAG-richtlijnen.
• Bij webshops en bankdiensten zijn ook identificatie, beveiliging en betalen voor iedereen bruikbaar. Een toegankelijke productpagina met een ontoegankelijke betaalstap voldoet dus niet.
• Informatie over hoe de dienst werkt is toegankelijk, en een webshop geeft de toegankelijkheidsinformatie door die hij van de fabrikant of leverancier van een product krijgt.
• U beschrijft in uw algemene voorwaarden of een vergelijkbaar document hoe uw dienst aan de toegankelijkheidseisen voldoet. In de praktijk is dat een toegankelijkheidsverklaring.

WCAG en EN 301 549: de maatstaf in de praktijk

De EAA beschrijft wat een dienst moet kunnen, niet hoe u dat technisch toetst. In de praktijk geldt de Europese norm EN 301 549 als maatstaf voor digitale toegankelijkheid; voor websites en apps verwijst die naar de succescriteria van de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) op niveau A en AA. Begint u nu, neem dan de actuele WCAG 2.2 als uitgangspunt: wie daaraan voldoet, voldoet in de praktijk ook aan de oudere versies.

Vijf stappen naar aantoonbare toegankelijkheid

1. Inventariseer uw voorzieningen

Breng uw websites, webshops, apps en klantportalen in kaart en bepaal per voorziening of de EAA van toepassing is. Leg de conclusie vast, ook als het antwoord nee is, zodat u die later kunt onderbouwen.

2. Toets aan de WCAG-criteria

Beoordeel per voorziening de succescriteria op niveau A en AA. Combineer een geautomatiseerde scan met handmatige controle, bijvoorbeeld door alleen met het toetsenbord te navigeren en met een schermlezer te testen: tools vinden slechts een deel van de problemen.

3. Herstel eerst de kritieke routes

Maak van elk tekort een taak met een eigenaar en een deadline, en begin waar het er het meest toe doet: zoeken, inloggen, bestellen en afrekenen.

4. Publiceer uw toegankelijkheidsinformatie

Beschrijf hoe uw dienst aan de eisen voldoet, benoem bekende tekortkomingen met een verwachte hersteldatum en geef gebruikers een manier om problemen te melden.

5. Borg het in uw proces

Toegankelijkheid is geen eenmalig project: elke release en elke contentwijziging kan nieuwe problemen introduceren. Neem de criteria op in uw ontwerp-, ontwikkel- en redactieproces en toets periodiek opnieuw.

Wat als u niet voldoet?

De richtlijn verplicht lidstaten tot toezicht op de naleving en tot doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties. Toezichthouders kunnen herstel afdwingen, en de richtlijn verplicht lidstaten ook om consumenten en organisaties die voor hen opkomen de mogelijkheid te geven naleving af te dwingen. Het grootste risico is vaak nog commercieel: volgens de Europese Commissie hebben zo’n 87 miljoen mensen in de EU een vorm van beperking. Een webshop die zij niet kunnen gebruiken, verliest die klanten aan de concurrent. En toegankelijkheid helpt iedereen: ook oudere gebruikers, mensen met een tijdelijke beperking en wie op een klein scherm in fel zonlicht bestelt.